Warning: A non-numeric value encountered in /home1/taranehacademy/public_html/wp-content/themes/iRiS/functions.php on line 5763

از خانواده سازهای بادی برنجی (آیروفون aerophone )

چگونگی ارتعاش هوا: هوا توسط لب های نوازنده مرتعش می شود.

این ساز کلید دار از خانوادهٔ ساکسهورن ها (saxhorns) در اندازه و صدا دهی های مختلف

و دارای حجم صدایی پُر و با قدرت است. در حال حاضر باس توبا و کنترباس توبا بیشترین مورد استفاده را دارند. مالر (Mahler) در همهٔ کارهای برنجی خود از این دو نوع ساز و در < سمفونی هفتم> از نوعی باس کوچک استفاده کرده است که یک نهم بزرگ پایین تر از نت های نوشته شده، شنیده میشود.

وقتی در ارکستراسیون توبا قید می شود، منظور همان باس توبا است . باس توبا اغلب همراه با ترومبون باس برای سنگین کردن خط باس ارکستر،یک پارت را اجرا می کنند.

به طور کلّی ساکسهورن باس هایی که تاکنون مورد استفاده قرار گرفته اند، عبارت اند از:

١- باس توبا در < فا > که وزن نسبتاً کمی دارد و مدت ها به عنوان باس ارکستر مورد استفاده
قرار میگیرد.

۲ – باس توبا در < می بمل > که اندکی بزرگ تر است و کمتر مورد استفاده قرار می گرفت.

۳ – باس توبا در < دو > که پس از ورود به ارکستر سمفونیک، جانشین دو ساز قبلی شد.

۴ – باس توبای بزرگ دوبل < سی بمل > که پایین ترین توبای استفاده شده در باندهای نظامی، و از نظر حجم و شکل ظاهری بزرگ تر از سایر انواع توبا است و به بُمباردون (Bombardon) نیز معروف است. واگنر در ارکستراسیون حلقهٔ نیبلونگ که تصنیف آن بیست و یک سال به طول انجامید، برای یافتن صدای بسیار بم، یک توبای بُمباردون انتخاب کرد.

توبا، برخلاف گذشته که جزء سازهای انتقالی بود، در حال حاضر سازی غیرانتقالی محسوب می شود و آهنگساز هرآنچه نیاز دارد، برای آن می نویسد.

محدودۀ صوتی

نوازندهٔ توبا امروزه در ارکستر سمفونیک قادر است در تمام محدودهٔ مثال بالا بنوازد (نت نویسی
معمول این ساز در کلید فا است).

مناطق صوتی

منطقۀ پایین

صدا در این منطقه پُرقدرت، پُرصدا و عمیق است و تُن ها بسیار خوش صدا و قابل قبول و شبیه به صدای « ارگ » هستند.

طول زیاد لوله باعث می شود تولید تُن ها در این منطقه نیاز به نفس زیادی داشته باشد. بنابراین اجرای قطعات یا لحظات تند و سریع در این منطقه پیشنهاد نمی شود. نت های پدال و هارمونیک های بَم و پایین در این منطقه بسیار تأثیرگذارند و اجرای دینامیک های FF تا PP نیز ممکن است.

منطقۀ میانی

صدا در این منطقه بسیار قوی است و استفاده از این منطقه بیشترین کاربرد را در این ساز دارد. بدیهی است توبا در مناطق بالاتر چابک تر می شود و تُن ساز در این مناطق نرم و گِرد و شبیه به صدای هورن است.

منطقۀ بالا

تُن ها در این منطقه ضعیف اند و هرچه به سمت نت های بالاتر می روند خصوصیات خود را از دست می دهند.

باید توجه داشت که برای نوازندهٔ توبا که دارای طولانی ترین طول لوله در بین سازهای بادی برنجی است و برای تولید تُن ها نیاز به نفس زیادی دارد، لازم است استراحت های مناسب در نظر گرفته شود.

تولید آوا و زبان زدن: تولید انواع تُن ها در این ساز با دینامیک های مختلف امکان پذیر است. در این ساز نیز مانند دیگر سازهای بادی تمام نت های زیر خط اتصال در یک نفس اجرا می شوند.

تکنیکهایی مانند : زبان زدن تَکی، دوتایی و سه تایی در این ساز قابل اجرا هستند،  اگرچه زبان زدن دوتایی و سه تایی در ادبیات ارکستریِ استاندارد معمول نیستند. این ساز همچنین قادر به نواختن قسمت های نرم و تغزلی نیز هست توبا توانایی دوبله کردن و افزایش قدرت بخش باس را در دینامیک های مختلف دارد.

استفاده از سوردین در توبا مانند دیگر اعضای گروه بادی برنجی مرسوم است اما گذاشتن و برداشتن سوردین در این ساز به سرعت میسر نیست، بنابراین لازم است برای انجام این کار وقت کافی به نوازنده داده شود تا بدون سر و صدای اضافی این کار را انجام دهد.

تریل: تریل در ادبیات سمفونیک برای توبا به ندرت دیده می شود اما زمانی که نوشته می شود دارای تأثیر ویژه ای است. تریل در این ساز با حرکت کلیدها تولید می شود.

یکی دیگر از تأثیرات ویژه در توبا ،flutter tonguing ، یعنی حرکت سریع زبان در زمان دمیدن درون دهنی ساز است.

برخی آهنگسازانی که آثار برجسته ای برای توبا دارند، عبارت اند از:
هیندمیت (Hindemith)
Sonata for Bass Tuba
وُن ویلیامز (Vaughan Williams):
کنسرتو، اَِلک ویلدر (Alec Wilder) : سوناتا
باخ: سوییت شمارهٔ یک برای ویولن سل که اغلب، قسمت سوم این سوییت را برای باس توبا اجرا می کنند

و والترهارتلی (Walter S.Hartley):سوییت برای باس توبا.